องค์การบริหารส่วนตำบลถ้ำพรรณรา เกิดโดยกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศจัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบล ตามนัยมาตรา 40 และมาตรา 95 แห่งพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. 2537 ครั้งที่ 2 จำนวน 2,143 แห่ง โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษาฉบับทั่วไป เล่ม 113 ตอน 9 ง. ลงวันที่ 30 มกราคม 2539 โดยให้มีการเลือกตั้งสมาชิกในวันที่ 28 เมษายน 2539 ตำบลถ้ำพรรณรา ความเป็นมา หมายถึง ภูเขาถ้ำทองพรรณรา เป็นหลักสำคัญในการเรียกชื่อตำบลถ้ำพรรณรา เนื่องจากในพื้นที่ตำบลมีภูเขาที่ชาวบ้านในพื้นที่ได้มีประเพณีท้องถิ่นคือ การขึ้นถ้ำ ซึ่งมีประจำในวันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 11 ของทุกปี ทำให้ชาวบ้านเรียกชื่อกันมาก่อนว่าถ้ำทองพรรณรา ก่อนที่จะตั้งกิ่งอำเภอถ้ำพรรณรา ซึ่งแยกมาจากอำเภอฉวาง

ข้อมูลสถานที่

ถ้ำพรรณราได้ยกฐานะเป็นอำเภอถ้ำพรรณรา ในวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2538 สถานที่ท่องเที่ยว คือ พระนอน หรือ พระพุทธรูปปางไสยาสน์ ที่วัดถ้ำทองพรรณรา และประเพณีที่มีประจำทุกปี คือ ประเพณีขึ้นถ้ำแห่กระจาด ในช่วงเดือนตุลาคมของทุกปีที่ ที่วัดถ้ำทองพรรณรา หมู่ที่ 9 ตำบลถ้ำพรรณรา

ประวัติ

ตำนานเล่าว่ามีชีปริงและชีปรางนำสัมภาระและผู้คนเดินทางมาทางทะเลเพื่อนำแก้วแหวนเงินทองไปสร้างพระบรมธาตุ เมื่อมาถึงอู่เรือ ได้ทราบว่าพระบรมธาตุสร้างเสร็จแล้ว จึงได้หาสถานที่ที่เหมาะสมคือ ถ้ำทอง แล้วได้สร้างพระพุทธไสยาสน์ในถ้ำดังกล่าว แล้วนำแก้วแหวนเงินทอง บรรจุไว้ในองค์พระพุทธไสยาสน์นั้นด้วย เมื่อถึงแก่กรรม ลูกหลานจึงได้สร้างพระพุทธรูปขึ้น 2 องค์ นำกระดูกของชีปริง ชีปรางบรรจุเข้าไปภายใน ทุกปีจึงมี “ประเพณีขึ้นถ้ำ” เพื่อูชาพระพุทธไสยาสน์ ซึ่ง ตรงกับวันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 11 ของทุกปี ประชาชนทั่วสารทิศมานมัสการพระพุทธไสยาสน์ แก้บนด้วยขนมพอง ขนมลา และเที่ยวชมถ้ำต่าง ๆ ภายในวัด ซึ่งมีอยู่หลายถ้ำ ทั้งเป็นถ้ำแจ้งและถ้ำมืด